Vitamine K

Vitamine K (fylochinon) is een vetoplosbare vitamine, waar meerdere vormen van zijn. De bekendste vormen zijn vitamine K1 en vitamine K2. Baby’s jonger dan 3 maanden maken zelf nog geen vitamine K aan en hebben extra vitamine K nodig. De naam vitamine K komt van het Duitse woord Koagulationsvitamin omdat de vitamine belangrijk is voor de bloedstolling.

Wat doet Vitamine K voor je gezondheid?

Vitamine K heeft de volgende wetenschappelijk bewezen effecten voor de gezondheid:

  • Vitamine K ondersteunt de bloedstolling
  • Het ondersteunt de aanmaak van botten/voor stevige botten
  • Er zijn aanwijzingen dat vitamine K, met name de vorm K2, ook goed is voor het soepel houden van bloedvaten en daarmee goed is voor het hart

Vitamine K in voeding

Vitamine K1 krijgen we via de voeding en vooral via groene bladgroenten binnen. 100 gram gekookte spinazie bijvoorbeeld bevat 575 microgram vitamine K1. In je darmen maken bacteriën vitamine K2 aan. Kleine hoeveelheden vitamine K2 komen ook voor in kaas, eigeel en kwark. Beide vormen hebben dezelfde werking op bloedstolling, maar vitamine K2 heeft de voorkeur voor de botten.

Vitamine K in voedingssupplementen

Vitamine K komt in voedingssupplementen voor in de vorm van tabletten en vitamine K druppels voor kinderen. Vitamine K komt ook vaak voor in combinatiepreparaten met bijvoorbeeld vitamine D voor je botten.

Wanneer is een aanvulling nuttig?

Voor baby’s

Baby’s die borstvoeding krijgen, hebben de eerste drie maanden 150 microgram extra vitamine K per dag nodig. Flesvoeding bevat voldoende vitamine K, er is dan geen extra vitamine K nodig.

Bij medicijngebruik

Bij gebruik van bepaalde medicijnen is het nodig alert te zijn op de vitamine K-status. Bijvoorbeeld bij bepaalde geneesmiddelen tegen epilepsie. Maar ook bij een antibioticakuur, antibiotica kunnen darmbacteriën vernietigen die nodig zijn voor de aanmaak van vitamine K. De keuze voor een voedingssupplement kun je in deze gevallen het beste met je arts bespreken.

Bekijk voor meer informatie over tegelijk gebruik van medicijnen en voedingssupplementen onze informatiepagina.

Waar moet ik op letten bij gebruik van Vitamine K?

Overleg bij gebruik van cumarine derivaten (antistollingsmiddelen zoals acenocoumarol en fenprocoumon) eerst met een deskundige alvorens een vitamine K2 supplement te gebruiken.

Tekort vitamine K

Pasgeboren baby’s kunnen een vitamine K tekort krijgen omdat ze nog niet voldoende darmbacteriën hebben om de vitamine te maken. Bovendien kan een ongeboren baby geen vitamine K voorraad aanmaken omdat vitamine K de placenta niet kan passeren. Pasgeboren baby’s hebben bij een vitamine K tekort kans op ernstige bloedingen. Een vitamine K tekort bij volwassen kan voorkomen bij langdurig medicijngebruik, zoals antibiotica.

Veilige inname

Er zijn geen ongewenste effecten bekend bij een langdurig hoge inname van vitamine K. In de praktijk komt een teveel van deze vitamine niet voor. Een hoge dosering vitamine K kan niet in combinatie met antistollingsmiddelen. In supplementen zoals een multivitamine, zit meestal een kleine hoeveelheid vitamine K. Op producten met veel vitamine K staat een waarschuwing op de verpakking.

Hoeveel Vitamine K per dag?

Voor vitamine K is de Referentie Inname (RI) 75 microgram per dag. De RI geeft een grove indicatie van de hoeveelheid vitamine K die een volwassene gemiddeld nodig heeft. Het percentage van de RI wordt op een etiket van een levensmiddel vermeld.

In Nederland zijn er voor specifieke groepen, zoals vrouwen of kinderen, aanbevelingen van de Gezondheidsraad. Hieronder de aanbevelingen voor vitamine K1.

De Adequate inname is een grove schatting, omdat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van vitamine K niet bepaald kan worden vanwege beperkte gegevens.

Leeftijd
Adequate inname (microgram per dag)
Kinderen
0-3 maanden
150 voor baby's die borstvoeding krijgen
6-11 maanden
10
1-3 jaar
10
4-6 jaar
20
7-10 jaar
30
11-14 jaar
45
15-17 jaar
65
Mannen
Mannen
18 jaar en ouder
70
Vrouwen
Vrouwen
18 jaar en ouder
70
Zwangere vrouwen
70
Vrouwen die borstvoeding geven
70