GABA
GABA (gamma-aminoboterzuur) is een lichaamseigen neurotransmitter die helpt om signalen in het zenuwstelsel af te remmen. Neurotransmitters zorgen voor de communicatie tussen de hersenen en zenuwcellen. Het lichaam kan GABA zelf aanmaken: je hersenen produceren het uit glutamaat, dat op zijn beurt wordt gevormd uit glutamine. GABA is verkrijgbaar als voedingssupplement en wordt vaak gebruikt in situaties van stress of spanning.
Wat doet GABA voor je gezondheid?
GABA behoort tot de aminozuren. Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van extra toegevoegde aminozuren in voeding en supplementen. Er zijn aanwijzingen dat GABA belangrijk is als natuurlijke rustgever en het mogelijk een stressregulerende activiteit heeft. Ook heeft GABA mogelijk een gunstig effect voor het behoud van een goede bloeddruk. Meer wetenschappelijk onderzoek is nodig om deze effecten te bewijzen.
GABA in voeding
GABA komt voor in (blad-)groenten, soja- en tuinbonen, noten, zaden, tomaten en eieren. Ook kan tijdens fermentatie GABA ontstaan, afhankelijk van de gebruikte bacteriestam en omstandigheden. Of gefermenteerde voedingsmiddelen zoals kimchi of tempeh uit de winkel daadwerkelijk GABA bevatten, is niet goed bekend. Meer onderzoek is nodig om te bepalen of deze producten bijdragen aan de GABA-inname.
GABA in voedingssupplementen
In voedingssupplementen wordt GABA vaak aangeboden in capsule- of poedervorm.
Wanneer is een aanvulling met GABA nuttig?
In stresssituaties
In de hersenen is er een balans tussen stimulerende en remmende neurotransmitters. Wanneer bepaalde signalen vanuit de hersenen te veel worden doorgegeven, heeft GABA een remmende werking. Het zorgt er dan voor dat deze signalen geblokkeerd worden, waardoor de balans wordt hersteld. Een voedingssupplement met GABA kan een stressregulerende activiteit hebben. Een aanvulling met dit supplement kan nuttig zijn in stresssituaties.
Bij het slapen
GABA wordt soms gebruikt door mensen die ’s avonds moeilijk tot rust komen of niet goed in slaap vallen. Er zijn aanwijzingen dat GABA een rol speelt bij ontspanning en rust, maar wetenschappelijk bewijs over het effect op slaap is nog beperkt.
Waar moet ik op letten bij gebruik van GABA?
Er zijn onvoldoende gegevens bekend over het gebruik van GABA tijdens zwangerschap en borstvoeding. Raadpleeg je arts of apotheker bij medicijngebruik en ziekte. Gebruik je antidepressiva of andere middelen die invloed hebben op het zenuwstelsel? Overleg dan altijd eerst met een arts voordat je GABA gebruikt.
GABA en de bloed-hersenbarrière
Waarschijnlijk kan GABA uit een supplement (en gewone voeding) de bloed-hersenbarrière niet passeren. Toch wordt er veel gebruik gemaakt van GABA en zijn er soms positieve effecten. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat wanneer er voldoende GABA in het lichaam aanwezig is, dit de werking van GABA in het centrale zenuwstelsel positief beïnvloedt. Een andere mogelijke verklaring is dat GABA voor een deel wel de bloed-hersenbarrière kan passeren. Hier moet nog meer duidelijkheid over komen.
Hoeveel GABA per dag?
Er zijn verschillende toedieningsvormen en doseringen van GABA in voedingssupplementen. Probeer welk supplement en welke dosering voor jou werkt. Een gebruikelijke dosering GABA is 250 tot 750 mg per dag. Er zijn aanwijzingen uit de literatuur dat hoeveelheden van 75 mg tot 1,5 gram per dag veilig zijn bij gebruik tot één maand.
Veelgestelde vragen
Heb ik een supplement met GABA nodig?
Het lichaam maakt GABA zelf aan, waardoor een aanvulling in principe niet noodzakelijk is. De aanmaak en werking van GABA kan echter verstoord raken, bijvoorbeeld door een tekort aan bepaalde voedingsstoffen. Een GABA-tekort wordt soms in verband gebracht met klachten zoals prikkelbaarheid, angst, slecht slapen en een neerslachtig gevoel. Een aanvulling met GABA kan dan mogelijk nuttig zijn. Een tekort is echter lastig vast te stellen, omdat er geen test voor bestaat.