Natrium

Natrium kennen we vooral als keukenzout (natriumchloride). De termen zout en natrium worden vaak door elkaar gebruikt. Dat komt doordat zout de belangrijkste bron van natrium is in onze voeding. Natrium is belangrijk voor het regelen van de bloeddruk en de vochtbalans in het lichaam. Natrium is ook van belang voor een goede werking van spier- en zenuwcellen. Veel Nederlanders krijgen te veel zout binnen. Extra natrium is in een gezonde situatie meestal niet nodig.
Wat doet Natrium voor je gezondheid?
Natrium is, samen met andere mineralen zoals chloride en kalium, belangrijk voor de vochtbalans in ons lichaam. Daarnaast is natrium samen met kalium belangrijk voor het in stand houden van de bloeddruk. Ook speelt natrium samen met kalium een rol in het doorgeven van prikkels van de zenuwen en het samentrekken van spieren.
Natrium in voeding
Een groot deel van het natrium dat we binnenkrijgen, komt uit zout dat aan voedingsmiddelen is toegevoegd door fabrikanten of door onszelf. We krijgen het dan ook in ruime mate binnen. Nederlanders krijgen vooral veel natrium binnen door het eten van brood, kaas en vlees. Zelfs bij een zoutarm dieet krijg je voldoende natrium binnen.
In één snee volkorenbrood (35 gram) zit bijvoorbeeld 0,37 gram zout (0,15 gram natrium). Eén gram keukenzout bestaat uit 0,4 gram natrium en 0,6 gram chloride.
Natrium in voedingssupplementen
Natrium komt in voedingssupplementen voor in elektrolytensupplementen en in speciale supplementen voor na het sporten (post-workout). Natrium wordt ook toegevoegd aan sportdranken. Natriumbicarbonaat, dat wordt gebruikt door (top)sporters, bestaat voor 27,4% uit natrium.
Wanneer is een aanvulling met Natrium nuttig?
Bij vochtverlies
Bij veel vochtverlies, doordat je heel veel zweet tijdens duursport of extreme hitte, of in andere uitzonderlijke situaties, kun je meer natrium verliezen dan anders. In deze gevallen wordt vaak natrium met suiker of een elektrolytenmix gebruikt, wat goed is voor de vochtbalans.
Lage bloeddruk
Sommige mensen hebben van nature een lage bloeddruk, zij kunnen baat hebben bij het nemen van wat extra zout. Ook voor hen geldt dat te veel zout schadelijk kan zijn voor de gezondheid.
Waar moet ik op letten bij gebruik van Natrium?
Voor natrium is er geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vastgesteld. Wel is er een adequate inname voor natrium van 1,5 gram per dag. Deze hoeveelheid is nodig om de verliezen met urine en zweet aan te vullen.
Tekort natrium
Door uitdroging bij diarree, overgeven of lang en overmatig zweten kan een natriumtekort ontstaan. Bij een tekort aan natrium kun je last krijgen van lusteloosheid, misselijkheid, overgeven, hoofdpijn, verwardheid of sufheid. In ernstige gevallen kunnen epileptische aanvallen optreden.
Een natriumtekort doordat je te weinig zout binnenkrijgt via je eten komt zelden voor.
Te veel natrium
Als je elke dag veel natrium binnenkrijgt, kan dat leiden tot een verhoogde bloeddruk en een grotere kans op hart- en vaatziekten. Natrium zorgt er namelijk voor dat je lichaam meer vocht vasthoudt en er meer vocht in de bloedvaten zit. Hierdoor stijgt de bloeddruk en moet het hart harder werken om het bloed rond te pompen.
Te veel natrium is ook slecht voor de nieren en botgezondheid. De nieren regelen de hoeveelheid zout in het lichaam. Als je veel zout eet moeten je nieren harder werken, wat op lange termijn kan leiden tot nierschade. Daarnaast kan een teveel aan zout ervoor zorgen dat je meer calcium uitscheidt via de urine. Calcium is belangrijk voor het behoud van sterke botten.
Het advies is om niet meer dan 6 gram zout (= 2,4 gram natrium) per dag in te nemen. Ongeveer 90% van de mannen en 60% van de vrouwen krijgt meer zout binnen dan deze aanbevolen maximale hoeveelheid.
Hoeveel Natrium per dag?
Er is voor natrium geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vastgesteld.
