Advies om foliumzuur te slikken rond zwangerschap wordt niet altijd goed opgevolgd
Veel vrouwen slikken foliumzuur niet op het juiste moment rond hun zwangerschap. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM. Dit is zorgelijk, want foliumzuur is erg belangrijk voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Het verkleint de kans op een open ruggetje en andere problemen in de eerste weken van de zwangerschap. Ook is de kans kleiner dat een baby te vroeg wordt geboren of te klein is bij de geboorte. De Gezondheidsraad adviseert vrouwen al sinds 1993 om foliumzuur te slikken als ze zwanger willen worden. In 2008 kwam daar extra voorlichting bij, om ervoor te zorgen dat meer vrouwen het advies zouden opvolgen. Toch lijkt het erop dat dit nog steeds niet voldoende gebeurt.
Het advies voor het slikken van foliumzuur
Vrouwen met een kinderwens wordt geadviseerd om elke dag 400 microgram foliumzuur te slikken. Dit moet vanaf minstens vier weken vóór de bevruchting tot acht weken erna. Foliumzuur is een vorm van folaat. Dat is een B-vitamine die ook in voeding zit, bijvoorbeeld in groene groenten. Rond het begin van de zwangerschap is er echter meer van deze vitamine nodig. Daarom is een supplement als aanvulling belangrijk.
Gebruik van foliumzuur in de praktijk
Uit een grote studie blijkt dat maar 56% van de vrouwen foliumzuur slikte tijdens de hele aanbevolen periode. Ongeveer 34% gebruikte het supplement wel, maar niet lang genoeg. Vaak begonnen ze te laat of stopten ze te vroeg. Voor 7% was het gebruik niet bekend, en 3% gebruikte helemaal geen foliumzuur. De studie geeft geen volledig beeld van alle zwangere vrouwen in Nederland, omdat vooral hoger opgeleide vrouwen meededen, vrouwen die een vruchtbaarheidsbehandeling kregen en vrouwen die in Nederland zijn geboren.
In het RIVM-rapport is ook gekeken naar gegevens van vrouwen in Noord-Nederland tussen 1992 en 2021. Hieruit bleek dat maar 2% van de vrouwen het advies precies opvolgde: zij begonnen op tijd en stopten op het juiste moment. De meeste vrouwen begonnen te laat (29%) of gebruikten het supplement langer dan nodig (18%). Hoewel dat niet volgens het advies is, vormt langer slikken van 400 microgram foliumzuur per dag geen risico voor het ongeboren kind. Een kleine groep (4%) begon op tijd maar stopte te vroeg. Zestien procent slikte helemaal geen foliumzuur. Bij 30% was wel bekend dát ze het gebruikten, maar niet wanneer precies. Het is vaak ook niet duidelijk of vrouwen de juiste hoeveelheid slikten, omdat die informatie in de gegevens ontbrak. Volgens een analyse hangen bepaalde kenmerken samen met afwijkend of geen gebruik van foliumzuur. Het gaat onder andere om roken, alcoholgebruik, opleidingsniveau, werksituatie en een niet-Nederlandse achtergrond.
Wat is er nodig?
Volgens het RIVM is er meer inzicht nodig in waarom vrouwen het advies wel of niet opvolgen. Ook is het belangrijk om betere manieren te vinden om vrouwen te stimuleren foliumzuur te gebruiken vóór en tijdens de eerste weken van de zwangerschap.
Bron:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2024). Verkenning monitoring foliumzuurgebruik rondom de zwangerschap. https://www.rivm.nl/publicaties/verkenning-monitoring-foliumzuurgebruik-rondom-zwangerschap