Kwaliteit kruiden

Wat is een kruidensupplement?

In planten zoals kruiden zitten veel verschillende stoffen met mogelijk positieve gezondheidseffecten. De delen van de plant, waar de werkzame stoffen in zitten, worden in een kruidensupplement of kruidenpreparaat verwerkt. Dit kan van het blad zelf afkomstig zijn, maar ook van de wortel, steel, bloem of vrucht. Zo kun je door het nemen van een kruidensupplement eenvoudig zoveel mogelijk van de werkzame stoffen uit de natuur binnenkrijgen.

Waarom een kruidensupplement?

Al eeuwenlang worden kruiden in verschillende culturen gebruikt omdat ze mogelijk een geneeskrachtige of heilzame werking hebben. Vooral landen in Azië kennen een lange geschiedenis van traditioneel gebruik. In Nederland worden kruidensupplementen gebruikt voor het behoud van een goede gezondheid.

Hoe wordt een kruidensupplement gemaakt?

Planten en kruiden met werkzame stoffen worden vaak in grote hoeveelheden geteeld. Zodra de gewassen volgroeid zijn worden ze geoogst en naar de fabriek vervoerd. In een machine worden de delen van de plant of het kruid met werkzame stoffen vermalen. Deze plantendelen kunnen verwerkt direct worden in een kruidensupplement, maar meestal wordt er eerst een oplosmiddel toegevoegd. De werkzame stoffen uit de kruiden trekken in de vloeistof en dan ontstaat een kruidenextract. Dit product, van natuurlijke oorsprong, kun je in de winkel kopen als druppels die extracten of tincturen bevatten.

Het extract kan ook worden ingedampt tot een droge massa, wat verwerkt wordt in een capsule of tablet. In een tablet zijn de stoffen samengeperst. Een capsule is een omhulsel, vaak gemaakt van cellulose, waarin poeders of vetachtige oplossingen zitten. Capsules moet je niet doorbijten.

Kruidensupplementen zijn verkrijgbaar als tabletten, capsules, druppels, poeders en drankjes.

Wat zijn de verschillen tussen kruiden supplementen?

De kwaliteit en werkzaamheid van een kruidensupplement worden bepaald door verschillende factoren zoals de oorsprong van het kruid, groeiomstandigheden, gebruikte plantdelen, productiemethode, dosering en de toedieningsvorm. Ook kruiden die gebruikt worden in supplementen kunnen van kwaliteit en werkzaamheid verschillen. Zo hebben de locatie waar het kruid groeit, de hoeveelheid zonlicht en water, de oogsttijd en bloeiperiode allemaal invloed op de groei en bestanddelen van een kruid.

Soms worden kruidensupplementen gestandaardiseerd op de actieve stof of markerstof in het kruid of de plant. Voor een Sint-janskruid supplement bijvoorbeeld wordt een extract vaak gestandaardiseerd op een bepaald percentage hypericine. Je weet dan zeker dat minimaal dit percentage van die stof in het product zit. Op het etiket staat dan naast de hoeveelheid plant of kruid ook de hoeveelheid stof vermeld, waarop gestandaardiseerd is.

Het komt ook voor dat er wel bekend is dat een plant een effect heeft op de gezondheid, maar dat niet precies is vastgesteld welke stofje(s) in de plant hiervoor verantwoordelijk zijn.

Is een kruidensupplement veilig?

In Nederland verkrijgbare voedingssupplementen moeten veilig zijn. De Europese en Nederlandse wet stelt hoge eisen aan de kwaliteit en veiligheid van voedingssupplementen. Elk bedrijf moet volgens de wet een uitgebreid voedselveiligheidsplan maken om ervoor te zorgen dat hun producten veilig worden geproduceerd. De Nederlandse overheid controleert of dit wordt nageleefd. De overheid kan boetes opleggen en producten verbieden of terugroepen van de markt.

Bij gebruik van kruidenpreparaten is het altijd belangrijk om alert te zijn als je zwanger bent, borstvoeding geeft, medicijnen gebruikt of als je ergens last van hebt. Soms kan het dan beter zijn om geen kruidensupplementen te gebruiken. Dit kun je het beste checken op het etiket van een supplement of op onze website onder ‘Alle voedingssupplementen’.  

Waar moet ik op letten als ik een kruidensupplement neem?

Gebruiksadvies en dagdosering

Omdat kruidensupplementen verschillen in toedieningsvorm en dosering is het belangrijk om het gebruiksadvies dat op het etiket staat, of het gebruiksadvies van je therapeut, te volgen. Neem nooit meer dan de aanbevolen dagelijkse dosering.

Waarschuwingen

Sommige kruidensupplementen zijn niet geschikt voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven of kinderen. Ook moeten de supplementen altijd buiten bereik van jonge kinderen worden bewaard. Deze waarschuwingen staan op het etiket van het voedingssupplement.

Wisselwerking met geneesmiddelen

De meeste voedingssupplementen kunnen naast geneesmiddelen gebruikt worden. Maar er zijn uitzonderingen. Door gebruik van bepaalde kruidensupplementen kunnen sommige medicijnen sterker of minder werken of zelfs niet meer werken. Wanneer je medicijnen gebruikt, kijk dan altijd op het etiket van het voedingssupplement of er een waarschuwing staat voor gebruik bij bepaalde geneesmiddelen. En overleg het gebruik van kruidensupplementen bij geneesmiddelengebruik met je huisarts of apotheker.

Lees hier welke veel gebruikte kruidensupplementen de werking van medicijnen kunnen veranderen.

Hebben kruiden een effect in het lichaam?

Het gezondheidseffect van kruidensupplementen is afhankelijk van waarvoor je het gebruikt, welk soort kruidensupplement je gebruikt en hoe jouw lichaam reageert op het supplement. Door de verschillen in kruidensupplementen kan het zo zijn dat het ene supplement voor jou wel effect heeft, maar het andere supplement niet. Probeer daarom wat voor jou werkt. Je kan ook altijd advies vragen bij een voedingssupplementenbedrijf of een (orthomoleculair) therapeut.

Wetenschappelijk onderzoek naar werking van kruiden

Aanwijzingen dat bepaalde kruiden een effect in het lichaam hebben komen met name voort uit wetenschappelijke studies die bij patiënten zijn uitgevoerd, ervaringen van gebruikers en gegevens die door de eeuwen heen duidelijk zijn geworden door traditioneel gebruik.

Een bewezen gezondheidseffect van een kruid in een studie geeft geen garantie voor een effect van alle kruidenpreparaten met het betreffende kruid. Zoals hierboven uitgelegd kan de samenstelling van kruiden en ook van kruidenpreparaten erg verschillen. Daarom is het lastig om te beoordelen wat de mate van wetenschappelijk bewijs is voor een bepaald effect van een kruid bij gezonde mensen. Vaak mogen de uitkomsten van de uitgevoerde wetenschappelijke onderzoeken niet bij elkaar opgeteld worden, omdat de omstandigheden of het onderzochte kruidensupplement verschillen.

Om uit te vinden of een kruidensupplement voor jou werkt, kan je het beste goed advies inwinnen bij een expert en zelf proberen wat voor jou goed werkt.

Meer informatie?

IVG heeft de informatie over gezondheidseffecten per voedingssupplement gemarkeerd met één, twee of drie blaadjes, zodat je in één oogopslag kan zien hoe sterk een wetenschappelijke onderbouwing is voor een bepaald effect. Wil je meer weten over welke gezondheidseffecten op de verpakkingen van voedingssupplementen mogen staan? Bekijk hier meer informatie over gezondheidsclaims.